Sosyal Güvenlik Eski Başmüfettişi İsa Karakaş, sistemin mevcut haliyle çalışanları korumak yerine sistemden uzaklaştırdığına dair önemli uyarılarda bulundu. Karakaş’a göre, köklü bir revizyon yapılmadığı takdirde sosyal güvenlik kasasındaki açıkların büyümesi kaçınılmaz görünüyor.
Mevcut Sistem Kayıt Dışılığı Tetikliyor
Karakaş, mevcut maaş bağlama sistemindeki teknik hataların, kişileri kayıtlı istihdamdan kaçırdığını vurguladı. Özellikle enflasyonist ortamlarda prim ödemeye devam etmenin emekli aylığını artırmak yerine düşürebildiğine dikkat çeken uzman, "İnsanlar çalıştıkça maaşlarının azaldığını gördükçe haklı olarak emekli olup kayıt dışı işlere yöneliyor. Bu durum SGK için hem prim kaybı hem de erken maaş yükü anlamına gelen bir 'kaybet-kaybet' tablosu yaratıyor," dedi.
"Ödüllendirici Model" Masaya Gelmeli
Sosyal güvenlik sisteminin uzun vadeli mali dengesini korumak için "Çalışmayı Teşvik Edici Ödüllendirici Sistem"in hayata geçirilmesi gerektiğini savunan Karakaş, yeni nesil çalışma modellerine de vurgu yaptı. Dijitalleşen iş dünyasında esnek ve uzaktan çalışma formüllerinin mevzuata hızlıca entegre edilmesi gerektiğini belirten uzman, ancak bu sayede prim tabanının genişletilebileceğini ve mali sürdürülebilirliğin güçlendirilebileceğini ifade etti.
Hakkaniyet ve Aktüeryal Denge Vurgusu
Maaş bağlama oranlarındaki (ABO) düşüşlerin özellikle 2008 sonrasında çalışanlar üzerinde ciddi bir yük oluşturduğunu belirten Karakaş, sistemin temel mantığının "çok kazananın ve çok prim ödeyenin yüksek maaş alması" üzerine kurulması gerektiğini hatırlattı. Verimsiz istihdam teşviklerinin elenmesi ve bilişim altyapısının kurumlar arası veri paylaşımıyla güçlendirilmesi, reformun diğer ayağı olarak gösteriliyor.
