Bitlis’in Ahlat ilçesinde Kültür ve Turizm Bakanlığı Yaşayan Miras ve Kültürel Etkinlikler Genel Müdürlüğü tarafından, 2022 yılında UNESCO Acil Koruma Gerektiren Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi’ne kaydedilen “Ahlat Taş İşçiliği Geleneği”nin korunması, yaşatılması ve gelecek kuşaklara aktarılması amacıyla “Geleneksel Ahlat Taş İşçiliği Çalıştayı” düzenlendi.
Bitlis Valiliği ve Ahlat Kaymakamlığının ev sahipliğinde gerçekleştirilen çalıştay, Ahlat Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Uygulama Oteli’nde saygı duruşu ve İstiklal Marşı’nın okunmasıyla başladı.
“Ahlat taş işçiliği Anadolu’nun birçok noktasında iz bırakmış durumda”
Programda konuşan Bitlis Vali Yardımcısı Onur Aykaç, çalıştayın önemli bir kültürel miras çalışması olduğuna dikkat çekerek şunları söyledi:
“Birde böyle bir çalıştayda aranızda bulunmaktan çok mutluyum. İnşallah bu çalıştay hem Ahlat'ımız için hem de ülkemiz için hayırlara vesile olacaktır diyorum. Bu noktada Ahlat taş işçiliği ile ilgili hayatın içerisinde başıma gelen bir hadiseyi anlatayım. Divriği'de 2 sene önce Divriği kaymakamlığına bakarken orada Divriği Ulu Cami ve Darüşşifa’sının Ahlatlı Hürrem Şah tarafından 15 senede yapıldığını öğrendim. Yani Ahlat taş işçiliği sadece Ahlat ve Bitlis ile sınırlı değil. Anadolu'nun birçok noktasında vücut bulmuş vaziyette. Bu noktada çalıştayımızın bir kez daha hayırlı olmasını diliyorum.”
“Türkiye’nin ilk taş işçiliği UNESCO’ya kaydedildi”
Kültür ve Turizm Bakanlığı Yaşayan Miras ve Kültürel Etkinlikler Genel Müdür Yardımcısı Dr. Serkan Emir Erkmen ise çalıştayın, UNESCO’ya sunulacak rapor açısından da önemli olduğunu belirtti.
Erkmen konuşmasında şu ifadeleri kullandı: “Ahlat taş işçiliğini korumak ve yaşatmak için hangi önlemleri alabiliriz, hangi tedbirleri geliştirebiliriz bunları konuşmak, istişare etmek için bugün buradayız. Bu toplantı önemli ve kritik bir toplantı. Toplantının ilerleyen dönemlerinde süreçlerinde de bahsedeceğim. UNESCO’ya arkadaşlarımla hazırladığımız zaman pandemi dönemiydi. Acil koruma listesine kaydettirdik. O pandemi döneminin sıkıntıları sebebiyle hani beklediğimiz etkiyi yaratamaz. Ahlat taş işçiliğinin bir taş işçiliği olarak Türkiye'nin ilk taş işçiliğini UNESCO'ya kaydettirdik. Dünyadaki örnek birkaç unsurdan birisidir. UNESCO tarafından bu alınan payenin devam ettirilmesini sağlamak için böyle bir toplantı yapmamız son derece önemliydi. Buradan aldığımız sonuçları biz UNESCO'ya rapor olarak sunacağız. Sunmamız gerekiyor zaten böyle bir zorunluluğumuz da var. Bu anlamda hep birlikte unsurun geçmişinden ziyade bugüne odaklanan bir perspektifle hangi koruma çalışmalarını gerçekleştirebiliriz. Bunları not alacağız.”
Geleneksel ustalık ve kültürel miras ele alındı
Yapılan konuşmaların ardından çalıştay kapsamında Ahlat taş işçiliği geleneğinin mevcut durumu, geleneksel bilgi aktarımı, usta-çırak ilişkisinin sürdürülebilirliği, kullanılan ham maddenin temini, geleneksel motiflerin korunması ve farkındalık çalışmalarına ilişkin konular değerlendirildi.
Çalıştay, çeşitli sunumlar ve karşılıklı görüş alışverişleriyle devam etti. Program arasında ise Genel Müdür Yardımcısı Dr. Serkan Emir Erkmen tarafından Bitlis Vali Yardımcısı Onur Aykaç ile Ahlat Kaymakamı Batuhan Bingöl’e çeşitli hediyeler takdim edildi.
Çalıştaya, Ahlat Belediye Başkan Vekili Şefik Ak, Yaşayan Mirasın Korunması Dairesi Başkanı Uğur Kılıç, Kültür ve Turizm Bakanlığı temsilcileri, akademisyenler, araştırmacılar, taş ustaları ve ilgili kurum temsilcileri katıldı.
Yüzyıllardır Ahlat’ın kültürel kimliğinin önemli unsurlarından biri olan Ahlat taş işçiliği geleneğinin görünürlüğünün artırılması ve gelecek nesillere aktarılmasının hedeflendiği çalıştayın, kültürel mirasın korunmasına önemli katkı sunması bekleniyor.
