Sosyal Güvenlik Kurumu'nun iş kazası ve meslek hastalığı sigortası kapsamında sunduğu sürekli iş göremezlik geliri, çalışma hayatını sürdüren milyonlarca kişiyi yakından ilgilendiriyor. SGK Başuzmanı İsa Karakaş, yaptığı değerlendirmelerde bu ödemenin yalnızca aktif çalışanları değil, emekli olduktan sonra çalışmaya devam eden kişileri de belirli şartlar altında kapsayabildiğini belirtti.
Karakaş'a göre söz konusu ödeme herhangi bir sosyal yardım niteliği taşımıyor. Sürekli iş göremezlik geliri, sigortalı olarak çalışan kişilerin yasal hakları arasında yer alıyor ve gerekli koşulların oluşması halinde ömür boyu devam edebiliyor.
YÜZDE 10 KAYIP KRİTİK EŞİK OLARAK ÖNE ÇIKIYOR
Sürekli iş göremezlik gelirinin bağlanabilmesi için en önemli kriterlerden biri, SGK Sağlık Kurulu tarafından tespit edilen meslekte kazanma gücü kaybı oranı olarak gösteriliyor.
Karakaş'ın aktardığı bilgilere göre, bu oranın en az yüzde 10 olarak belirlenmesi gerekiyor. Sağlık kurulunun yapacağı değerlendirme sonucunda kayıp oranı arttıkça bağlanacak gelirin miktarında da artış yaşanabiliyor.
Bunun yanında gelir bağlanması için belirli bir yaşa ulaşma, belli sayıda prim ödeme ya da sigortalılık süresini tamamlama şartı aranmadığı ifade ediliyor.
BAŞVURULARDA YENİ UYGULAMA DEVREDE
Başvuru sürecinde uygulanan yöntemin de değiştiğini belirten Karakaş, sağlık kurulu raporunun hazırlanmasının ardından gelir bağlama işlemlerinin daha hızlı ilerlediğini söyledi.
Yeni uygulamada denetim sürecinin tamamlanmasının beklenmediğini belirten Karakaş, daha sonra yapılacak incelemelerde olayın iş kazası veya meslek hastalığı kapsamında olmadığının ya da usulsüzlük bulunduğunun tespit edilmesi halinde ise ödenen tutarların yasal hükümler doğrultusunda geri alınabileceğini ifade etti.
EMEKLİLER DE YARARLANABİLİYOR
Sürekli iş göremezlik geliri almak isteyenlerin işten ayrılması ya da ticari faaliyetini sonlandırması gerekmiyor. Şartları sağlayan kişiler çalışmayı sürdürürken de başvuruda bulunabiliyor.
Başvurular e-Devlet üzerinden, posta yoluyla veya doğrudan SGK'ya dilekçe verilerek gerçekleştirilebiliyor. Ancak Bağ-Kur kapsamında sigortalı olan kişiler için ek bir şart bulunuyor. Bu gruptaki sigortalıların sürekli iş göremezlik gelirinden yararlanabilmesi için SGK'ya prim ve genel sağlık sigortası dahil herhangi bir borcunun bulunmaması gerekiyor.
GELİR NASIL HESAPLANIYOR?
Karakaş, bağlanacak gelirin kişiden kişiye değiştiğini belirterek hesaplamanın sigortalının prime esas kazançlarına göre yapıldığını ifade etti.
İş kazasından önceki çalışma dönemi, sigortalının kazancı ve çalışma süresi dikkate alınırken, işe başladıktan kısa süre sonra kaza geçiren kişiler için de farklı hesaplama yöntemleri uygulanıyor. Hatta ilk iş gününde iş kazası yaşayan sigortalılar için benzer işi yapan çalışanların kazançları esas alınarak gelir hesaplaması yapılabiliyor.
Bunun yanında sürekli iş göremezlik sigortası yalnızca sigortalıyı değil, bazı durumlarda ailesini de koruyor. Ölüm geliri, evlenme ödeneği ve cenaze yardımı gibi sosyal güvenlik hakları da bu kapsamda değerlendirilebiliyor.
