Sayıştay Başkanlığı tarafından hazırlanan Mutki Belediyesi 2025 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu, belediyenin mali işlemleri ve hizmetlerine ilişkin dikkat çeken tespitleri ortaya koydu. Ekim 2026 tarihli raporda, toplam 22 bulguya yer verildi. Bunların 5’i mali tabloların denetim görüşünün dayanağı olan bulgular, 17’si ise diğer denetim bulguları olarak sınıflandırıldı.
Raporda, belediyenin mali tablolarının denetim görüşünün dayanağı bölümünde belirtilen hesap alanları dışında tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varıldığı belirtildi.
Atık suların arıtılmadan doğaya bırakıldığı tespit edildi
Rapordaki en dikkat çekici tespitlerden biri atık su altyapısına ilişkin oldu. Sayıştay denetiminde, Mutki Belediyesi sınırları içerisinde oluşan evsel ve endüstriyel atık suların arıtılabilmesi için atık su arıtma tesisinin bulunmadığı belirlendi.
Raporda, arıtma tesisi bulunmaması nedeniyle atık suların doğrudan alıcı ortamlara deşarj edildiği ifade edildi. Belediyelerin kanalizasyon sistemi ile atık su arıtma ve bertaraf altyapısını kurma, işletme ve bakımını yapma sorumluluğuna dikkat çekilerek, atık suların mevzuata uygun şekilde arıtılmasının sağlanması gerektiği kaydedildi.
Su kayıp ve kaçaklarının takibinde sistem eksikliği
İçme suyu temin ve dağıtım sistemlerindeki kayıpların önlenmesine yönelik yükümlülüklerin de tam olarak yerine getirilmediği rapora yansıdı.
Denetimde, belediyede Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) veri tabanının oluşturulmadığı, SCADA sisteminin bulunmadığı ve basınç ölçer vanalarının olmadığı tespit edildi. Su yönetiminde yalnızca depo seviyelerinin kontrol edildiği belirtilerek, kayıp ve kaçakların ölçüme dayalı olarak izlenmesini sağlayacak sistemlerin kurulması gerektiği vurgulandı.
Atık su tarifesi belirlenmedi, bazı iş yerlerinden ücret alındı
Raporda, belediyenin atık su hizmetlerine ilişkin gelir tarifesinde herhangi bir ücret belirlemediği de belirtildi.
Bu nedenle atık su ücreti kapsamında ilgililer adına genel bir tahakkuk ve tahsilat yapılmadığı, buna karşın bazı kurumsal iş yerlerine yönelik ücret tarifesi olmaksızın tahakkuk ve tahsilat işlemleri gerçekleştirildiği tespit edildi.
Sayıştay, tarife bulunmadan yapılan bu işlemlerin keyfi uygulamalara yol açabileceğine ve belediyenin gelir kaybına neden olabileceğine dikkat çekerek, atık su hizmetleri için mevzuata uygun ücret tarifesi belirlenmesi gerektiğini bildirdi.
Doğrudan temin ve pazarlık usulü alımlarda yüzde 10 sınırı aşıldı
Kamu İhale Kanunu kapsamında doğrudan temin ve pazarlık usulüyle yapılan alımlarda, bütçeye bu amaçla konulan ödeneklerin yüzde 10’luk sınırının Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü alınmadan aşıldığı tespit edildi.
Raporda yer alan tabloya göre 2025 yılında;
-
Mal alımlarında 1 milyon 877 bin TL olması gereken yüzde 10’luk sınır, 16 milyon 972 bin 871 TL harcamayla aşıldı. Sınır aşımı 15 milyon 95 bin 871 TL oldu.
-
Hizmet alımlarında 2 milyon 530 bin 500 TL’lik sınır, 24 milyon 74 bin 524 TL harcamayla aşıldı. Sınır aşımı 21 milyon 544 bin 24 TL olarak hesaplandı.
-
Yapım işlerinde 3 milyon 604 bin TL’lik sınır, 33 milyon 18 bin 515 TL harcamayla aşıldı. Sınır aşımı 29 milyon 414 bin 515 TL oldu.
Sayıştay, söz konusu alımlarda yüzde 10’luk sınırın Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadan aşılmaması gerektiğini belirtti.
Bazı alımların parçalara bölündüğü belirtildi
Raporda, açık ihale usulüyle gerçekleştirilmesi gereken bazı alımların, parasal sınırların altında kalacak şekilde parçalara bölünerek doğrudan temin yöntemiyle karşılandığı tespitine de yer verildi.
Aynı ihale konusu içerisinde yer alabilecek nitelikteki ihtiyaçların, mevzuattaki parasal sınırların altında kalacak şekilde bölünmesinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun temel ilkelerine aykırı olduğu ifade edildi.
İtfaiye hizmetlerinde şirket personeli görevlendirildi
Belediyenin itfaiye hizmetlerinde görev yapan personelin statüsü de raporda yer aldı. Denetimde, itfaiye teşkilatında görev yapan 1 kişinin memur statüsünde olduğu, diğer personelin ise belediye şirketinden personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı kapsamında istihdam edildiği belirtildi.
Raporda, itfaiye hizmetlerinin asli ve sürekli kamu hizmeti niteliğinde olduğu hatırlatılarak, bu hizmetlerin ilgili mevzuatta belirtilen şartları taşıyan kamu görevlileri eliyle yürütülmesi gerektiği kaydedildi.
Ayrıca belediye şirketinden yapılan personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında taraflar arasında sözleşme imzalanmadığı da tespit edildi.
Fen İşleri ve Zabıta birimlerinin kurulmadığı tespit edildi
Belediyenin teşkilat yapısına ilişkin incelemede, 5393 sayılı Belediye Kanunu’na göre kurulması gereken birimlerden Fen İşleri ile Zabıta birimlerinin oluşturulmadığı belirtildi.
Raporda, Mali Hizmetler ve Yazı İşleri müdürlüklerinin kurulu olduğu, ancak zorunlu birimlerden Fen İşleri ve Zabıta birimlerinin bulunmadığı ifade edildi. Bu hizmetlerin ayrı birimler kurulmadan yürütülmesinin teknik sorumluluk ve görev-yetki belirsizliği oluşturabileceğine dikkat çekildi.
Doğal gaz kazı izin harcı alınmadı
Mutki Belediyesi sınırları içerisinde yürütülen doğal gaz altyapı kazı çalışmalarından altyapı kazı izin harcı alınmadığı da raporda yer aldı.
Belediye Meclisinin 2 Eylül 2024 tarihli ve 40 sayılı kararıyla doğal gaz altyapı çalışmaları kapsamında dağıtım şirketinden çeşitli bedellerin alınmamasına karar verildiği belirtildi. Sayıştay, 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu kapsamında bazı bedellerden vazgeçilmesinin mümkün olduğunu ancak 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu ile düzenlenen altyapı kazı izin harcının bu kapsamda bulunmadığını kaydetti.
Raporda, verilen ve verilecek kazı izinleri için alan tahrip tutarı üzerinden binde 2 oranında altyapı kazı izin harcı alınması gerektiği ifade edildi.
Hafriyat döküm sahası belirlenmedi
Belediye sınırları içerisinde hafriyat toprağı ve inşaat atıkları için belirlenmiş bir döküm sahasının bulunmadığı tespit edildi.
Raporda, bu nedenle inşaat atıklarının çeşitli bölgelere kontrolsüz şekilde döküldüğü belirtildi. Döküm sahası belirlenmemesinin atıkların kontrolünü zorlaştırdığı ve bertaraf karşılığında alınması gereken döküm bedelinin tahsil edilememesine yol açtığı kaydedildi.
Mali kaynakların kamu bankalarında değerlendirilmediği belirtildi
Sayıştay, belediyenin mali kaynaklarını kamu sermayeli olmayan bir bankada açılan hesapta tuttuğunu tespit etti. Kamu Haznedarlığı Yönetmeliği uyarınca belediyelerin tasarrufları altındaki mali kaynakları kamu sermayeli bankalarda değerlendirmesi gerektiği hatırlatıldı.
Ayrıca veznelerde nakit tahsil edilen tutarların günlük olarak bankaya yatırılmadığı, kasa hesabı ve teslimat müzekkerelerine ilişkin işlemlerin mevzuata uygun yürütülmediği belirtildi. Tahsilatların aylık olarak bankaya yatırılması nedeniyle faiz geliri elde edilemediği de rapora yansıdı.
Taşınmaz kayıtları ve temsil giderlerinde eksiklikler
Belediyenin mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazlara ilişkin envanter, değerleme ve muhasebe kayıtlarının mevzuata uygun tutulmadığı; taşınmaz icmal cetvellerinin hazırlanmadığı tespit edildi.
Temsil ve ağırlama giderlerine ilişkin ödeme belgelerinde ise Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği’nde belirtilen belgelerin bulunmadığı belirtildi. Ayrıca belirli bir süreyi gerektiren doğrudan temin alımlarında yüklenicilerle yazılı sözleşme yapılmadığı da rapordaki bulgular arasında yer aldı.
Mali tablolarda 5 ayrı muhasebe tespiti
Sayıştay raporunun denetim görüşünün dayanağı bölümünde ise mali tabloların hazırlanmasına ilişkin 5 ayrı bulgu sıralandı.
Buna göre belediyenin, nihai tüketici olarak yaptığı bazı mal ve hizmet alımlarında ödediği katma değer vergisini indirim konusu yaptığı; mevduat faiz gelirlerini stopaj kesintisi sonrasındaki net tutar üzerinden muhasebeleştirdiği tespit edildi.
Ayrıca 2 milyon 590 bin TL tutarındaki bilgisayar yazılımları ve fikri hakların “Haklar Hesabı” yerine doğrudan gider hesabına kaydedildiği, ilk madde ve malzemelerin ilgili varlık hesabında izlenmeden giderleştirildiği ve enflasyon düzeltmelerinin mevzuatta belirtilen hesaplama yöntemine uygun yapılmadığı belirtildi.
Belediyenin 2025 yılı bütçe gerçekleşmeleri
Rapora göre Mutki Belediyesinin 2025 yılı bütçe geliri 92 milyon 724 bin 899 TL, bütçe gideri ise 91 milyon 706 bin 460 TL olarak gerçekleşti. Gelirlerin bütçe tahminine göre gerçekleşme oranı yüzde 84,89, giderlerin gerçekleşme oranı ise yüzde 83,95 oldu.
Belediyenin bütçe gelirleri 2024 yılına göre yüzde 41,44 artarken, bütçe giderleri yüzde 62,22 yükseldi. Raporda, gelirlerdeki artışta yıl içerisinde gerçekleştirilen taşınmaz satışının ve merkezi idare vergi gelirlerinden alınan paylardaki yükselişin etkili olduğu belirtildi.
Sayıştay denetim tespiti üzerine belediye idaresinin, raporda yer alan bulgular doğrultusunda gerekli işlemlerin yapılacağını bildirdiği hususlara da yer verildi.
