Anthropic'te çalışan matematikçinin araştırma geçmişi yalnızca son açıklamasıyla sınırlı değil. Alpöge, akademik kariyeri boyunca asal sayılar, eğriler ve aritmetik istatistik gibi alanlarda çalışmalar yürüttü. 2022 ve 2025 yıllarında yayımlanan makalelerinin yanı sıra 2026'da duyurduğu sonuçlar da bilim çevrelerinin dikkatini çekti.
Levent Alpöge'nin bilimsel çalışmaları hangi alanlara odaklanıyor?
Alpöge'nin temel araştırma alanları arasında sayılar teorisi ve aritmetik istatistik bulunuyor. Sayılar teorisi, tam sayılar ve asal sayılar gibi matematiksel nesnelerin özelliklerini incelerken aritmetik istatistik, bu yapıların belirli özelliklerinin nasıl dağıldığını araştırıyor. Alpöge'nin akademik yayınları da bu alanların kesişiminde yer alıyor.
Matematikçi, Manjul Bhargava ve Ari Shnidman ile birlikte iki rasyonel küpün toplamı biçiminde yazılabilen sayılar üzerine bir çalışma yayımladı. Bu araştırma, sayıların belirli cebirsel biçimlerde ifade edilebilmesine ilişkin matematiksel sorulara odaklanıyordu. Alpöge'nin ortak yazarları arasında yer alan Bhargava, sayı teorisi alanındaki çalışmalarıyla tanınan önemli matematikçilerden biri.
Alpöge, Manjul Bhargava, Wei Ho ve Ari Shnidman ile Hilbert'in onuncu problemi üzerine de çalışma yaptı. Söz konusu makale 2025 yılında Inventiones Mathematicae dergisinde yayımlandı. Bu yayın, araştırmacının yalnızca yapay zekâ destekli çalışmalarıyla değil, geleneksel akademik matematik araştırmalarıyla da tanındığını gösteriyor.
Jacobian varsayımı nedir, Alpöge ne bulduğunu söyledi?
Jacobian varsayımı, cebirsel geometri ve matematiğin diğer alanlarıyla bağlantılı uzun süredir çözülememiş problemlerden biri. Temel olarak, belirli koşulları sağlayan polinom dönüşümlerinin tersinin de polinom biçiminde olup olmadığını sorguluyor. İlk kez 1939 yılında ortaya atılan problem, matematikçilerin uzun yıllardır üzerinde çalıştığı açık sorular arasında bulunuyor.
Alpöge, Temmuz 2026'da Claude ile birlikte bu varsayıma karşı bir örnek bulduğunu açıkladı. Böyle bir karşı örnek, varsayımın genel olarak doğru olmadığını gösterebileceği için matematik açısından önemli sonuç taşıyabilir. Ancak bu tür bir iddianın kabul edilmesi, örneğin matematiksel koşulları gerçekten karşılayıp karşılamadığının uzmanlarca incelenmesine bağlı.
Alpöge'nin bu çalışması da yapay zekânın matematiksel araştırmalardaki rolünü gündeme taşıdı. Bir modelin önerdiği yapının matematiksel anlamı, kullanılan hesaplamaların doğruluğu ve çıkarımların geçerliliği bağımsız biçimde kontrol edilmeli. Bu nedenle duyurulan her sonuç, doğrulanma sürecinden geçmeden kesinleşmiş matematiksel keşif olarak kabul edilmiyor.
Alpöge'nin 2026 yılındaki diğer araştırmaları nelerdi?
Alpöge, ağustos ayında Hadamard matrisleri ve Hopf problemiyle ilgili sonuçlar da duyurdu. Aynı dönemde Tristan Buckmaster ve Matei Coiculescu ile Euler denklemleri üzerine yürüttüğü çalışmalar gündeme geldi. Eylül ayında kamuoyuna açıklanan üç boyutlu Euler sonucu, düzgün dış kuvvet altında sonlu zamanda tekillik oluşumunu ele alıyordu.
Bu araştırmaların bir bölümü Lean ispat yardımcısıyla biçimselleştirildi. Böylece matematiksel argümanların bilgisayar tarafından kontrol edilebilmesi hedeflendi. Lean, araştırmacıların uzun ispatları daha sistematik biçimde denetlemesine imkân tanırken, ortaya konulan matematiksel ifadenin doğru tanımlanması gerekliliğini ortadan kaldırmıyor.
Kasım ayında duyurulan Riemann hipotezi ve Navier-Stokes çalışmaları da bu araştırma çizgisinin devamı niteliğinde. Her iki açıklamada da yapay zekâ desteği öne çıkarken bağımsız doğrulama süreci önemini koruyor.
OpenAI ile Navier-Stokes tartışmasında Alpöge'nin adı neden geçti?
2026 yılının eylül ayında OpenAI, Navier-Stokes problemiyle ilgili kendi yapay zekâ destekli çalışmasını duyurdu. Şirket, geliştirdiği sistemin bu problem üzerinde önemli bir matematiksel sonuca ulaştığını açıkladı. Bu duyuru sonrasında Buckmaster, kendi araştırmalarıyla OpenAI'nin çalışması arasındaki ilişkiye yönelik itirazlarda bulundu. OpenAI ise yaptığı incelemenin ardından kendi sisteminin ilgili çalışmalardan etkilenmediğini ve yöntemlerin farklı olduğunu bildirdi.
Bu tartışma, yapay zekâ destekli matematik araştırmalarında bilimsel öncelik, yöntem ve katkıların nasıl belirleneceği sorularını gündeme getirdi. Alpöge'nin sonraki çalışmaları da bu çerçevede takip edilmeye başlandı. Ancak farklı ekiplerin iddiaları, kendi matematiksel kanıtları ve doğrulama süreçleri üzerinden ayrı ayrı değerlendirilmek zorunda.
Levent Alpöge'nin akademik yayınları ve 2026'da duyurduğu araştırmalar, matematikte yapay zekâ kullanımının giderek daha görünür hale geldiğini ortaya koyuyor. Buna karşın Riemann hipotezi, Navier-Stokes ve Jacobian varsayımıyla ilgili açıklamaların bilimsel statüsü, her bir kanıtın bağımsız incelemesinin sonucuna bağlı bulunuyor.




