Türkiye Gazetesi yazarı ve SGK Uzmanı İsa Karakaş, İş Kanunu’nun sunduğu imkânları ve mesai ödemelerinin uzun vadedeki finansal etkilerini kaleme aldı. Milyonlarca çalışanın günlük temposunda gözden kaçırdığı yasal sınırlar, zamlı ücret oranları ve emeklilik hesabına olan katkısı detaylarıyla gün yüzüne çıkarıldı.
SÖZLEŞME DETAYI CEBE YANSIYACAK ÜCRETİ BELİRLİYOR
Mevcut mevzuata göre fazla mesai hesabı günlük saatler üzerinden değil, haftalık toplam çalışma süresi üzerinden yapılıyor. İşverenin yönetim hakkı kapsamında haftalık 45 saati aşmamak kaydıyla günleri yoğun veya hafif planlayabileceğini belirten Karakaş, iş sözleşmesindeki maddelerin maaşa etkisine dikkat çekti. Örneğin haftalık çalışma süresi 40 saat olan bir işyerinde 44 saat çalışan bir işçinin aradaki 4 saatlik emeği %25 zamlı ödenirken; haftalık yasal süresi 45 saat olan bir yerde 47 saat çalışan bir işçinin 2 saatlik ekstra çalışması %50 zamlı olarak bordroya yansıtılıyor.
KİMLERE FAZLA MESAİ YAPTIRILAMAZ?
Kanun, çalışma hayatındaki sağlık risklerini ve insani şartları göz önünde bulundurarak bazı meslek gruplarına ve çalışan kategorilerine fazla mesai yaptırılmasını kesin olarak yasaklıyor. Riskli ve yasaklı gruplar şu şekilde sıralanıyor:
-
Sağlık kuralları gereği günde en fazla 7,5 saat çalışılması gereken işlerde çalışanlar,
-
Maden ocakları, tünel inşaatları, kanalizasyon ve su altı gibi ağır işlerde çalışanlar,
-
Gece vardiyasında çalışan işçiler,
-
18 yaşını doldurmamış genç işçiler, gebe, yeni doğum yapmış ve emziren kadınlar ile kısmi süreli (part-time) çalışanlar.
