Asgari ücretliler, memurlar ve emekliler Temmuz ayındaki maaş güncellemelerine odaklanmış durumda. Ekonomist Prof. Dr. Hakkı Hakan Yılmaz, son üç yıllık istatistikleri temel alarak yaptığı araştırmada oldukça ilginç bir bulguya ulaştı. Verilere göre; maaş zamlarının kesinlik kazandığı Mayıs ve Haziran aylarında, yılın ilk dört ayının ortalamasına bakılarak enflasyon rakamlarında yaklaşık yüzde 50 oranında bir düşüş yaşanıyor. Bu durum, Temmuz ayında milyonlarca vatandaşın eline geçecek olan net zam miktarını doğrudan sınırlandırıyor.
Ödeneklerin yüzde 40'ı şimdiden harcandı
Bütçe verileri incelendiğinde kamu maliyesinde ciddi bir bozulma göze çarpıyor. Merkezi yönetim bütçe giderlerinde yüzde 37,4'lük bir artış kaydedilirken, bütçe açığı bir önceki yıla kıyasla yüzde 62,5 oranında tırmanış gösterdi. Faiz harici giderlerdeki büyüme ise yüzde 34,8 olarak gerçekleşti. Yılın henüz ilk beş aylık diliminde, ayrılan toplam bütçe ödeneklerinin yaklaşık yüzde 40'ı kullanıldı. Geçmiş yılların verileriyle karşılaştırıldığında bu kullanımın 2-3 puan daha yukarıda olduğu görülüyor. İlaveten, Mayıs ayının son haftasındaki dini bayram tatili vergi gelirlerini olumsuz etkiledi. KDV, muhtasar ve damga vergisi gibi hayati tahsilatların Haziran ayına ötelenmesiyle, vergi gelirlerindeki artış hızı yüzde 26,6'da kaldı. Söz konusu kaymanın maliyeye 325 - 350 milyar TL tutarında bir yük getirdiği hesaplanıyor.
Yoksulluğa ayrılan pay dibe vurdu
Uzmanlar, bütçede oluşan deliğin Gayri Safi Yurt İçi Hasıla'ya (GSYH) oranının yüzde 3,5'ten yüzde 4,5'e, yeni gelir kaynakları bulunamazsa yüzde 5'lere fırlayabileceğini belirtiyor. Toplanan vergilerin büyük bir kısmı faiz ödemelerine kanalize ediliyor. Öyle ki, devletin kasasına giren her 4 liralık verginin en az 1 lirası doğrudan faize gidiyor. Bu devasa yük sebebiyle 2026 yılı itibarıyla yoksullukla mücadeleye ayrılan sosyal yardım harcamalarının bütçe içindeki oranı yüzde 2,6 ile son dört yılın en dip noktasına indi. İkinci yarıyıl için memur ve memur emeklilerine toplu sözleşme ile yüzde 7 oranında zam verilmesi planlanmıştı. Olası bir senaryoda Haziran ayı enflasyonu yüzde 1,5 olarak gerçekleşirse, memur ve memur emeklilerinin zam oranı yüzde 14,1, işçi ile Bağ-Kur emeklilerinin artış oranı ise yüzde 18,4 olacak. Yüzde 7'nin üzerinde çıkacak her enflasyon verisi, maaş ödemelerinde bütçeyi daha da sıkıştıracak.