Gerekli prim günlerine henüz ulaşamayanların askerlik borçlanması yaparken bazı hesaplama hatalarına düştüğünü belirten uzman, yüksek meblağlar yatırmanın her koşulda daha fazla emekli aylığı sağlamayacağını belirtti. Konunun detayları Cumhuriyet gazetesindeki değerlendirmelerde kamuoyuna aktarıldı.
Son 2520 Günün Emeklilik Kurumuna Etkisi
Çalışma geçmişinde hem 4/a hem de 4/b hizmetleri yer alan vatandaşların işlemlerinde 2829 sayılı Kanun hükümleri işletiliyor. Şimşek'in hatırlattığı yasal düzenlemeye göre, bir bireyin hangi sigorta kolundan emekliliğe hak kazanacağı, ödenen son yedi yıllık primlere göre netleşiyor. Toplamda 2520 güne denk gelen bu sürenin içinde ağırlıklı olarak hangi tarafa ödeme yapıldığına (en az 1260 gün) bakılarak ilgili statü belirleniyor ve işlemler o kapsamda yürütülüyor.
Farklı Sigortalılık Hallerinde İstenen Kriterler
Eğer sigortalı kişi son 1260 gününü 4/a kapsamında tamamladıysa, 25 yıllık süre zarfında yaşa bakılmaksızın 5900 günlük prim ile emeklilik hakkı elde edebiliyor. İkinci bir formül olarak ise 15 yıllık hizmet, 3600 gün prim ve 60 yaş koşulu bulunuyor. İşlemlerin 4/b tarafında yoğunlaşması durumunda ise şartlar farklılaşıyor; yaş beklemeden emekli olmak isteyenlerin 9000 günü, 58 yaş sınırını bekleyeceklerin ise en az 5400 günü tamamlaması zorunlu tutuluyor.
Askerlik Hizmetinin Sigorta Başlangıcına Yansıması
İşe girmeden evvel yapılan 540 günlük (1.5 yıl) vatani görevin borçlanılması, kişinin sigorta girişini 15 Mart 1997 tarihine kadar geri çekiyor. Gerçekleşen bu tarih değişikliğiyle birlikte, yaş şartından muaf olarak emekli olabilmek için aranan 5900 prim günü, 5825 güne gerilemiş oluyor. Sigortalıların borçlandığı bu süreler sistemde 1997 ve 1998 senelerine işlenerek, aylık hesaplamalarında kullanılan gösterge rakamlarını doğrudan etkileyen bir parametreye dönüşüyor.
Borçlanmada Optimum Tutar Nasıl Belirlenmeli?
Emeklilik başvurularında borçlanma maliyetleri, geçmiş senelerdeki alt ve üst limit katsayılarına göre şekilleniyor. Uzman Nergis Şimşek, askerlik ödemelerini tavandan yapanların aslında bütçelerini yorduğunu ve sistemin hesaplama mantığına göre yüksek maaş alamayacaklarını açıkladı. 1997 yılı için asgari kazancın en fazla 1.717, 1998 için ise 1.643 katı üzerinden işlem yapılabildiğini söyleyen Şimşek, en mantıklı hareketin borçlanmayı taban tutarın 1.6 katından yapmak olduğunu ve bu sayede düşük ödeme ile avantajlı bir aylık bağlanabileceğini ifade etti.