Sistemin temel hedefi, gelir açığını kapatarak hanelerin ekonomik açıdan ayakta kalmasını sağlamak. Model, aile bazlı bir hesaplama yöntemi içeriyor. Belirlenecek gelir çizgisi tüm haneler için referans olacak. Geliri bu eşiğin altında kalan tüm vatandaşlar destek kapsamına alınacak. Sistemin uygulaması önce pilot bölgelerde denenerek raporlanacak. Elde edilen verilerden sonra ülke genelinde yaygınlaştırılacak. Modelin 2026 yılında resmen başlatılması planlanıyor.
Gelir Açığı Devlet Tarafından Kapatılacak
Vatandaşlık Maaşı’nın mantığı gelir farkını tamamlamak üzerine kurulu. Devlet, belirlediği yıllık gelir eşiğini her yıl güncelleyecek. Hanenin beyan edilen geliri bu tutarın altında ise aradaki fark sosyal transfer olarak ödenecek. Örneğin yıllık geliri 18 bin TL olan bir aile için gelir sınırı 24 bin TL olarak belirlenmişse devlet aylık 500 TL fark desteği sağlayacak. Bu model, yardımların kişiye değil haneye göre yapılmasına olanak tanıyor. Gelir hesaplamaları merkezi veri sistemleri üzerinden doğrulanacak. Gelir değişiklikleri aylık olarak takip edilecek. Haksız ödeme ihtimali en aza indirilecek. Sistemle birlikte sosyal yardımlarda sadelik hedefleniyor. Vatandaş tek bir başvuru ile tüm süreci yönetebilecek.
Kimler Başvurabilecek, Süreç Nasıl İşleyecek?
Destekten faydalanabilecek kesimler dar gelirli haneler olacak. Geliri asgari ücretin belirlenen oranının altında kalanlar ilk sırada yer alacak. Çocuklu aileler için özel katsayılar uygulanması gündemde. Yaşlı, engelli veya bakıma muhtaç birey bulunan ailelere daha yüksek oranlar verilebilecek. Başvurular e-Devlet sistemi üzerinden yapılacak. Değerlendirme süreci dijital ortamda yürütülecek. Sosyal inceleme ekiplerinin gerektiğinde sahada denetim yapması öngörülüyor. Sistemin çalışmaya başladığı ilk yıl yaklaşık 2 milyon hanenin destek alması bekleniyor. Modelin geniş sosyal kesimleri ilgilendirmesi nedeniyle kamuoyunda büyük merak uyandırdığı görülüyor. 2026 yılı sosyal destek alanında önemli bir dönüşüm yılı olarak öne çıkıyor. Hükümetin yeni sistemle yoksulluk riskini azaltmayı hedeflediği belirtiliyor.