Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu’nda yapılan değişiklikle birlikte, SGK’ye prim borcu, genel sağlık sigortası borcu ya da idari para cezası bulunan emekli, malul, vazife malulü, dul ve yetimlerin aylıklarından kesinti yapılmasının önü açıldı. Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde 2025 yılının son döneminde kabul edilen düzenleme, 1 Ocak 2026 itibarıyla yürürlüğe girdi. Yeni sistemde SGK alacakları, herhangi bir talep ya da başvuruya gerek olmadan aylıklardan otomatik olarak tahsil edilecek.
KESİNTİ ORANI YÜZDE 25 İLE SINIRLI
Yürürlüğe giren düzenlemeye göre, aylıklardan yapılacak kesinti oranı borcun türü ve tutarına göre belirlenecek ancak yüzde 25’i geçemeyecek. Hangi borç kalemlerine ne oranda kesinti uygulanacağına ilişkin detaylar ise SGK tarafından belirlenecek usul ve esaslara göre yürütülecek. Uygulamanın başlamasıyla birlikte, özellikle düşük maaş alan emekli ve hak sahiplerinin net gelirlerinde belirgin düşüşler yaşanabileceği ifade ediliyor.
DUL VE YETİM AYLIKLARI DA KAPSAMDA
Kamuoyunda dul ve yetim aylığı olarak bilinen ölüm aylıkları da yeni düzenleme kapsamında yer alıyor. Vefat eden sigortalının eşi, çocukları ve belirli şartlar altında anne ve babası bu aylıklardan yararlanabiliyor. Mevcut hisse oranları korunurken, SGK’ye borcu bulunan hak sahiplerinin kendi payları üzerinden kesinti yapılabilecek.
Ölüm aylıklarında uygulanan oranlar şu şekilde devam ediyor. Aylığı çocuklarıyla paylaşan eşler için yüzde 50, çocuklarıyla paylaşmayan eşler için yüzde 75, yetim çocuklar için ise hak sahipliğine göre değişen oranlar geçerli oluyor.
EN DÜŞÜK AYLIKLARDA KAYIP DAHA BELİRGİN
Yeni düzenleme sonrası ölüm aylıklarında geçerli olan en düşük tutarlar da yeniden gündeme geldi. Buna göre yüzde 25 hisse oranında bağlanan dul ve yetim aylığı 5 bin TL, yüzde 50 hisse oranında aylık 10 bin TL, yüzde 75 hisse oranında aylık ise 15 bin TL seviyesinde bulunuyor. Yüzde 25 oranında kesinti uygulanması halinde, 5 bin TL aylık alan bir yetimin geliri 3 bin 750 TL’ye düşerken, 15 bin TL dul aylığı alan çocuksuz bir eşin eline geçen tutar 11 bin 250 TL’ye kadar gerileyebiliyor.
KESİNTİLER BORÇ BİTENE KADAR SÜRECEK
Düzenleme kapsamında kesintiler, ilgili borç tamamen kapanana kadar her ay düzenli olarak uygulanacak. Özellikle hane gelirinin tek kaynağı emekli ya da ölüm aylığı olan kişiler açısından bu durumun ciddi bir gelir kaybı yaratabileceği belirtiliyor. SGK’nin önümüzdeki dönemde yayımlayacağı ikincil düzenlemelerle birlikte, uygulamanın kapsamı ve detaylarının daha da netleşmesi bekleniyor.