İşveren tarafından tahsis edilen şirket telefonundaki kişisel WhatsApp yazışmalarının izinsiz bir şekilde incelenmesiyle patlak veren kriz, en üst yargı merciinden dönerek tüm işçi ve işverenler için yeni bir dönemin kapısını araladı. Peki, mülkiyeti şirkete ait olan bu dijital cihazlardaki mesajlar hangi koşullarda hukuka aykırı sayılıyor ve Yargıtay'ın bu kararı çalışanlara haklarını koruma noktasında ne gibi güvenceler sunuyor?
Yargıtay'ın iş telefonu ve dijital mahremiyet kararı nedir?
Yargıtay tarafından verilen emsal karar, işveren tarafından personele tahsis edilen akıllı telefon, bilgisayar ve tablet gibi kurumsal cihazların kullanımındaki gizlilik sınırlarını net bir şekilde çizmektedir. Yüksek mahkeme, söz konusu cihazların mülkiyetinin şirkete ait olmasının, işverene personelin kişisel yazışmalarını ve dijital verilerini izinsiz bir şekilde inceleme yetkisi vermediğine hükmetmiştir. Bu doğrultuda, çalışanın rızası dışında incelenen cihazlardan elde edilen hiçbir veri veya mesajlaşma, iş sözleşmesinin feshi için geçerli bir sebep sayılamayacak ve mahkemelerde hukuki bir delil olarak kullanılamayacaktır.
Şirket telefonundaki WhatsApp mesajları işten çıkarma sebebi olabilir mi?
Hukuk sistemine emsal olarak giren bu dava, bir şirkette beş yıl boyunca mühendis olarak görev yapan bir çalışanın iş akdinin feshedilmesiyle başladı. İşten çıkarıldığı gün, cihazdaki kişisel verilerini silmesine müsaade edilmeden şirket telefonuna el konulan işçi, haklarını aramak üzere yargıya başvurdu. Davalı konumundaki şirket ise feshin haklı olduğunu savunarak, el koydukları telefonda yaptıkları incelemeler sonucunda işçinin WhatsApp yazışmalarında yöneticilere ve çalışma arkadaşlarına hakaret ettiğini, ayrıca izinsiz fotoğraf paylaşımları yaptığını iddia etti. Cihazın şirket malı olduğunu öne süren işveren, bu mesajları tutanak altına alarak işten çıkarmaya gerekçe olarak sundu. Ancak Yargıtay kararı ile birlikte, cihaz şirketin mülkiyetinde olsa dahi, izinsiz elde edilen bu WhatsApp mesajlarının geçerli bir işten çıkarma sebebi (haklı fesih) olamayacağı kesinleşti.
Mülkiyeti şirkete ait olan cihazlarda özel hayatın gizliliği ihlal edilebilir mi?
Davayı inceleyen yerel mahkeme, Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) ve nihai kararı veren Yargıtay bu konuda tam bir mutabakata varmıştır. Karara göre, işçiye teslim edilen dijital cihazların faturası ve mülkiyeti şirkete ait olsa dahi, bu durum işverene personelin özel hayatını izleme veya kişisel mesajlarını okuma imtiyazı tanımaz. Personelin cihaz üzerindeki kişisel yazışmaları, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ile koruma altına alınmış olan "özel hayatın gizliliği" ilkesi kapsamındadır. Bu sınırın aşılması, mülkiyet hakkı bahanesiyle meşrulaştırılamaz.
İşçinin telefonunu izinsiz inceleyen işvereni hangi yaptırımlar bekliyor?
Yargıtay kararı, çalışanların verilerini hukuka aykırı şekilde inceleyen işverenler için ciddi maddi ve hukuki yaptırımlar öngörmektedir. Telefon, bilgisayar veya tabletleri izinsiz kurcalanan personelin elde edilen verileri, içeriğinde ne yer alırsa alsın "hukuka aykırı delil" statüsüne düşmektedir. Cihazları bu şekilde inceleyerek işten çıkarma yoluna giden işverenler;
-
Feshin geçersiz sayılması nedeniyle kıdem ve ihbar tazminatlarını ödemekle yükümlü tutulacak,
-
Özel hayatın gizliliğinin açık ihlali ve kişilik haklarına saldırı sebebiyle çalışanlara ayrıca manevi tazminat ödemek zorunda kalacaktır.