Tapu işlemlerinde emlak vergisi değerinden daha düşük bir satış bedeli göstererek tapu harcını eksik ödeme durumu, vergi idaresi tarafından yakından takip ediliyor. Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), bu konuda hem uyarıcı hem de kolaylaştırıcı bir adım attı. GİB, yayımladığı iç genelgeyle hem eksik beyan yapan mükelleflere hem de pişmanlık başvurusu sürecine dair uygulamayı detaylandırdı. Bu genelge, tapu harcı beyanındaki şeffaflığın önemini bir kez daha vurguluyor.
Eksik Beyanı Düzeltme Fırsatı: Pişmanlık
Vergi Usul Kanunu'nun 371. maddesi, vergi yükümlülüklerini eksik yerine getirdiğini fark edenlere bir düzeltme imkanı tanır. Genelgede, tapu harcını eksik gösterdiğini fark eden vatandaşların 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 371. maddesi kapsamında pişmanlık başvurusunda bulunabileceği belirtildi. Bu yolla eksik beyanını düzeltenler, yalnızca faiz niteliğinde bir ödeme yapacak. Bu durumda sadece aylık %4,5 oranında pişmanlık zammı ödeyeceği belirtildi. Bu yöntemle beyanını düzelten mükelleflere vergi ziyaı ya da usulsüzlük cezası uygulanmayacak.
Kendiliğinden Düzeltmeyenlere Ağır Yaptırım
Vergi idaresi tarafından yapılacak incelemelerde, pişmanlık hükümlerinden yararlanmadan eksik beyanı tespit edilen mükellefler ciddi cezalarla karşı karşıya kalacak. Buna karşılık, herhangi bir pişmanlık başvurusu yapmadan eksik ödeme yaptığı tespit edilenlerden ise hem eksik kalan harç tahsil edilecek hem de tapu harcının %25’i oranında vergi ziyaı cezası ile aylık %4,5 gecikme faizi uygulanacak. Bu durum, gönüllü düzeltme ile tespit sonrası cezanın maliyeti arasındaki büyük farkı ortaya koyuyor.
Tapu Belgeleri Vergi Beyanı Sayılıyor
GİB genelgesi, tapu işlemlerinde kullanılan resmi belgelerin vergi beyanı niteliği taşıdığını açıkça belirtiyor. GİB’in açıklamasına göre, gayrimenkul devirlerinde taraflarca ayrıca bir beyanname verilmemiş olsa bile, işlem sırasında düzenlenen belgeler mükellef beyanı olarak değerlendirilecek. Bu, tapu senedi üzerindeki değerin aslında bir vergi beyanı olduğunu ve bu değerin eksik olması halinde sorumluluğun doğacağını gösteriyor. Bu durumda eksik beyanın düzeltilmesi için pişmanlık hükümlerine başvuru mümkün olacak.
Pişmanlıkla Düzeltmede Usulsüzlük Cezası Yok
Genelge, pişmanlık başvurusu yoluyla yapılan düzeltmelerde uygulanmayacak cezaları da netleştiriyor. Genelgede yer alan bir diğer önemli nokta ise pişmanlık kapsamında yapılan düzeltmeler için usulsüzlük cezası kesilmeyecek olması. Tapu harcına esas değerin düzeltilmesine yönelik pişmanlık başvurularının, vergi veya harç beyannamesi verilmemesi nedeniyle ceza kapsamına alınamayacağı vurgulandı. Yapılan açıklamada, pişmanlık talebiyle yapılan beyanlarda yalnızca pişmanlık zammı uygulanacağı, pişmanlık olmaksızın yapılan beyanlarda ise vergi ziyaı cezası ve gecikme faiziyle birlikte işlem yapılacağı bildirildi. Böylece, eksik ödeme yapanlar için gönüllü düzeltme ile cezalı ödeme arasında net bir fark oluşmuş oldu.