Özellikle uzun süre işsiz kalanlar, sağlık sorunları yaşayanlar veya çalışma hayatında kesinti bulunan kişiler için “kısmi emeklilik” sistemi önemli avantajlar sunuyor.
7000 gün yerine 4500 günle emeklilik imkanı
Mevcut SGK mevzuatına göre, 2000-2008 yılları arasında sigortalı olan çalışanların normal emeklilik için 7000 prim gününü tamamlaması gerekiyor. Bunun yanında kadınlarda 58, erkeklerde ise 60 yaş şartı uygulanıyor. Bu grup EYT kapsamına girmediği için yaş kriteri devam ediyor.
Ancak SGK’nın sunduğu kısmi emeklilik modeli sayesinde bazı çalışanlar için daha düşük primle emeklilik mümkün hale geliyor. Buna göre:
- 25 yıllık sigortalılık süresini dolduranlar
- Yaş şartını sağlayanlar
- En az 4500 prim günü bulunanlar
7000 gün şartına takılmadan emeklilik hakkı elde edebiliyor.
Borçlanma yöntemleri öne çıkıyor
Prim gün sayısı eksik kalan vatandaşlar için çeşitli borçlanma seçenekleri de devreye giriyor. Özellikle doğum ve askerlik borçlanması, emeklilik hesabında büyük avantaj sağlıyor.
Kadın çalışanlar doğum borçlanmasıyla eksik primlerini tamamlarken, erkek çalışanlar ise askerlik borçlanması sayesinde hem prim kazanabiliyor hem de bazı durumlarda emeklilik yaşını geri çekebiliyor.
Yıpranma payı bazı mesleklerde avantaj sağlıyor
Ağır ve riskli işlerde çalışanlar için uygulanan fiili hizmet süresi zammı, yani yıpranma payı sistemi de emeklilik sürecinde önemli rol oynuyor. Özellikle:
- Maden işçileri
- Polisler
- Askerler
- Sağlık çalışanları
- Ağır sanayi çalışanları
ek prim günü avantajı elde ederken, emeklilik yaşlarında da düşüş yaşayabiliyor.
2008 sonrası sigortalılar için şartlar daha ağır
Uzmanlara göre 2008 sonrası sigorta girişi bulunan çalışanları daha zorlu bir emeklilik sistemi bekliyor. Yeni sistemde prim gün şartları yükselirken, yaş sınırları da kademeli şekilde artıyor.
Bu nedenle emeklilik hesabı yapılırken sigorta başlangıç tarihinin kritik öneme sahip olduğu belirtiliyor. Özellikle 2000-2008 arası sigortalı çalışanların mevcut haklarını iyi analiz etmesi gerektiği ifade ediliyor.