Programda teşkilat çalışmaları, ilçede yürütülen hizmetler ve yapılması planlanan çalışmalar hakkında değerlendirmelerde bulunuldu. Toplantı, görüş ve önerilerin paylaşılmasının ardından sona erdi.

Belgeselin merkezinde, yıllar içinde göç nedeniyle boşalan köyler ve bu köylerde ayakta kalmaya çalışan son taş yapılar yer alıyor. Film boyunca terk edilmiş evler, sessiz sokaklar, kapalı kapılar ve köylerde yaşamayı sürdüren insanların anlatıları ön plana çıkıyor. Yapım, klasik bir hikâye örgüsünden ziyade gözlemsel bir anlatım diliyle ilerliyor.

“Taşın Belleği” projesi ilk olarak geçtiğimiz yıl belgesel fotoğraf ve saha araştırması olarak başlamıştı. O süreçte yüzlerce yıllık taş evler belgelenmiş, yaşlı kuşaklarla sözlü tarih görüşmeleri yapılmıştı. Toplanan arşiv görüntüleri, fotoğraflar ve ses kayıtları daha sonra uzun soluklu bir belgesel filme dönüştürüldü.Yönetmen Hilal Bayar: “Sessizliğin İçindeki Hafızayı Anlatmak İstedim”

Belgeselin yönetmeni Hilal Bayar, filmin çıkış noktasını şu sözlerle anlattı:

“Bu filmi, kaybolmakta olan bir geleneği anlatmak için değil; artık anlatılamayan bir geleneğin bıraktığı boşluğu hissettirmek için yaptım. Hizan’ın köylerinde sessizlik yalnızca bir durum değil, hafızanın yavaş yavaş silinme biçimi.”

Filmde belirli bir ana karakter yerine mekânların ve tanıklıkların öne çıkarıldığı görülüyor. Yönetmen, taş evleri yalnızca fiziksel yapılar olarak değil; geçmiş yaşamların, üretim kültürünün ve toplumsal hafızanın taşıyıcısı olarak ele alıyor.

Belgeselde Duygusal Tanıklıklar Yer Alıyor

Belgeselde yer verilen sözlü anlatımlar ise yapımın en dikkat çeken bölümleri arasında bulunuyor. Köylerde yaşayan son kuşakların ifadeleri, bölgedeki değişimi gözler önüne seriyor. Yaklaşık bir yıl süren saha çalışmaları boyunca Hizan merkez ve çevre köylerinde yüzlerce fotoğraf ile ses kaydı arşivlendi. Çalışmanın, bölgenin kültürel hafızasına katkı sunması hedefleniyor.

Belgesel Festival Sürecine Başladı

Festival hazırlıkları tamamlanan “Taşın Belleği – Hizan’ın Sessiz Köyleri” belgeseli, önümüzdeki dönemde ulusal ve uluslararası belgesel film festivallerinde izleyiciyle buluşacak. Yapımın özellikle kültürel miras, göç ve hafıza temalarına odaklanan festivallerde gösterilmesi planlanıyor.

Daha sonra Hizan Belediye Başkanı Yahya Şam ile İlçe Müftüsü Mustafa Tüzün çatıya çıkarak gençle görüştü. Yapılan görüşmelerin ardından genç ikna edilerek çatıdan indirildi.
Aşağı indirilen genç, sağlık ekipleri tarafından kontrol amaçlı hastaneye götürüldü.

İlçe merkezinde aniden bastıran yağmur nedeniyle cadde ve sokaklarda kısa süreli su birikintileri oluştu. Yağmura hazırlıksız yakalanan vatandaşlar iş yerleri ile saçak altlarına sığınırken, sürücüler ise trafikte kontrollü şekilde ilerledi.

Yağış nedeniyle ilçe genelinde günlük yaşam kısa süreli aksarken, herhangi bir olumsuz durum yaşanmadığı öğrenildi.

Gençlerin spora olan ilgisini artırmak ve 19 Mayıs ruhunu yaşatmak amacıyla düzenlenen turnuvada farklı yaş kategorilerinde çok sayıda sporcu kıyasıya mücadele etti. Turnuva boyunca zaman zaman nefes kesen karşılaşmalar yaşanırken, yarışmacıların sergilediği performans alkış topladı. Rakiplerine karşı centilmence mücadele eden sporcular, fair-play örnekleriyle de takdir kazandı.

Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ) Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü Dr. Öğretim Üyesi Adnan Doğan, Tatvan İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünden Dr. Semih Aykut ve Hizan İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünden Ziraat Yüksek Mühendisi Orhan Durmaz tarafından yürütülen çalışmada, Hizan ilçesinin dut yetiştiriciliği kültürü mercek altına alındı.

Hizan'da dut üretiminin en yoğun yapıldığı Yenikent Mahallesi başta olmak üzere Akdik, Akşar, Gayda ve Süttaşı gibi 11 farklı yerleşim yerinde yürütülen araştırmada, oransal örnekleme yöntemiyle seçilen 72 üreticiye 58 soruluk anket uygulandı. Saha çalışmaları sonucunda elde edilen veriler, bölge tarımının röntgenini çekti.

Araştırmanın en dikkat çekici bulgusu, üreticilerin teknik bilgiye erişim düzeyi oldu. Ankete katılan çiftçilerin yüzde 100'ünün toprak analizi yaptırmadığı ve herhangi bir tarımsal kooperatife üye olmadığı tespit edildi. Ayrıca üreticilerin yüzde 88,9'unun hastalık ve zararlılara karşı herhangi bir mücadele yöntemi uygulamadığı, en büyük sorunun ise külleme hastalığı ve yaprak biti olduğu bildirildi.

İlçede yüzde 55,6 oranında beyaz dut yetiştirildiği belirtilen araştırmada, ağaçların terbiye ve budama işlemlerinin teknik usullerden uzak, geleneksel yöntemlerle yapıldığı vurgulandı. Üretilen dutların yaklaşık yüzde 50'sinin ticari amaçla satılmayıp evsel tüketim için ayrılması, bölge ekonomisi için önemli bir potansiyelin değerlendirilemediğini gösterdi.

Araştırmanın sonuç bölümünde, Hizan dutunun katma değerini artırmak için çözüm önerileri sunuldu. Bilimsel raporda; üreticilere modern budama ve aşılama eğitimlerinin verilmesi, toprak analizi bilincinin oluşturulması ve ürünlerin pazarlanması için paketleme tesislerinin kurularak markalaşma yoluna gidilmesi gerektiği kaydedildi.

Hizan'ın iklim ve toprak yapısının dut yetiştiriciliği için 'optimum' seviyede olduğunu, ancak verimin artması için bilimsel tarım yöntemlerine geçilmesinin zorunlu olduğunu ifade edilen çalışmanın sonuç bölümünde ise şu bilgilere yer verildi:

'İlçede meyvecilikle uğraşan kesimin yaş düzeyinin yüksek olması dinamik bir iş gücünün eksikliğini göstermektedir. Bu durumun düzeltilmesi amacıyla gençlerin tarımsal üretime yönlendirilmeleri gerekmekte ve bu yönde adımlar atılması teşvik edilmelidir. Yörede karşılaşılan en önemli sorunlar; eğitim ve teknik bilgi eksikliği, ekonomik sorunlar, fidan temini ve üretim alanlarının küçüklüğü olarak sıralanabilir. İlçenin iklimi Bitlis'in diğer ilçelerinden farklı olmakla birlikte, dut yetiştiriciliği için uygun olup, dut alanlarının arttırılması ve bilinçli yetiştiricilik yapılabilmesi için plan ve projeler yapılmalıdır. Dut yetiştiriciliğinin geliştirilmesi amacıyla modern kapama bahçeler kurulmalı, üreticilerin teknik bilgi eksikliklerinin giderilmesine yönelik eğitim çalışmaları yapılmalıdır. İlçede küçük alanlarda dut yetiştiriciliği ve üretimi yapılmasına rağmen dut alanlarının verimi yüksektir. Üreticilerle yapılan görüşmelerde herhangi bir tarımsal kooperatife olmadıkları fakat bu durumdan kendilerinin de rahatsız olduğu İlçede veya kendi köyleri veya yakın köylerde bildikleri tarımsal kooperatif olmadığı, kooperatif sayesinde ürünlerin pazarlanması sorunun çözüleceğini düşünmektedirler. Bu nedenle üreticilerin birliklere ve kooperatiflere üye olmaları sağlanmalıdır. Yeni kurulacak olan dut bahçelerinde aşılı-köklü fidan ile yetiştiricilik yapılması üreticilere özendirilmelidir ve gerekirse de ücretsiz aşılı-köklü fidan dağıtımı şeklinde kuruluşlarca desteklenmelidir. Üreticilerin aşı, budama, terbiye vb. teknik konulardaki eksikliklerinin verilecek kurslarla giderilmesi uygun olacaktır. Çalışmada, yapılan anketlerin değerlendirilmesi sonucu Hizan ilçesinde dut ağaçlarının genellikle bahçe içinde dağınık ya da sınır ağaçları seklinde bulunduğu ve bakımsız olduğu, ağaçlara budama, gübreleme, ilaçlama, sulama gibi teknik ve kültürel bakım işlemlerinin sınırlı olarak yapıldığı, çoğu işletmede toplanan meyvelerin aile ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla kullanıldığı, sadece ihtiyaç fazlasının pazarlarda satıldığı ve genel olarak ticari dut üretiminin yapılmadığı tespit edilmiştir.'

Programda konuşan protokol üyeleri, fedakârca görev yapan sağlık çalışanlarının Hemşireler Haftası’nı kutlayarak, toplum sağlığı için yürüttükleri özverili çalışmalar dolayısıyla teşekkür etti.

Samimi bir atmosferde geçen programda sağlık çalışanları bir araya gelerek sohbet etme fırsatı buldu. Etkinlik, hatıra fotoğrafı çekimiyle sona erdi.

Edinilen bilgilere göre kaza, ilçe merkezine yaklaşık 28 kilometre uzaklıkta bulunan köy yolunda yaşandı. Seyir halindeki motorun sürücüsü 40 yaşındaki M.E., iddiaya göre frenin tutmaması sonucu direksiyon hakimiyetini kaybederek kaza yaptı.
Kazada sürücü M.E. ile motorda bulunan 54 yaşındaki N.D. yaralandı. Çevredeki vatandaşların ihbarı üzerine olay yerine sağlık ekipleri ve ambulans sevk edildi.
Yaralılara olay yerinde yapılan ilk müdahalenin ardından ambulansla Hizan Devlet Hastanesi’ne kaldırıldıkları öğrenildi. Yaralılardan birinin sağlık durumunun ağır olması nedeniyle başka bir hastaneye sevk edildiği belirtildi.
Kazayla ilgili inceleme başlatıldı.

Renkli görüntülere sahne olan programda, çocuklara doğa sevgisi ve çevre bilinci aşılanırken birlik ve paylaşma duygularının önemi de vurgulandı.
Etkinliğe katılan Hizan İlçe Müftüsü Mustafa Tüzün, çocukların küçük yaşta doğayla iç içe olmasının önemine dikkat çekerek, “Toprağa can veren bu minik ellerin, yarınlara da güzellik katacağına yürekten inanıyoruz.” dedi.

Program boyunca çocuklar, acil durumlarda nasıl hareket etmeleri gerektiğini öğrendi, sağlık görevlilerinin hastalara yaptığı ilk müdahaleyi dinledi ve ambulansı yakından inceleme fırsatı buldu. Etkinlik, hem eğitici hem de eğlenceli anlara sahne oldu.

Dağların arasında adeta bir doğa harikası görünümüne kavuşan Gayda Barajı Gölü’nde oluşan manzara, gökyüzünün ve çevredeki doğal güzelliklerin suya yansımasıyla kartpostallık görüntüler ortaya çıkardı. Özellikle sabah ve gün batımı saatlerinde oluşan yansımalar bölgeye ayrı bir güzellik kattı. Doğanın canlanmasıyla birlikte çevresi yeşile bürünen göl, sakin görüntüsüyle dikkat çekerken, ortaya çıkan eşsiz manzaralar dron ile havadan görüntülendi. Havadan çekilen görüntülerde gölün doluluk oranındaki artış, çevredeki doğal doku ve suyun oluşturduğu etkileyici yansımalar gözler önüne serildi.

“İman; yalnızca ibadet anlarında değil, günlük hayatın her köşesinde bizi ayakta tutan en büyük güçtür. Sabahın yorgunluğunda, sınavların baskısında, geleceğe dair kaygılarda… İman, insanı içten dışa yenileyen, ruha dinginlik veren bir hazinedir.” sözleriyle öğrencilere seslenen Tüzün, manevi değerlerin gençlerin hayat yolculuğunda önemli bir rehber olduğunu belirtti. Öğrencilerin ilgiyle takip ettiği program, karşılıklı sohbet ve iyi dileklerin ardından sona erdi.

Bölgeye renk katan ters laleler, yerli ve yabancı ziyaretçilerin ilgisini çekerken, türün korunması için yetkililer uyarılarda bulundu.

Nesli koruma altında bulunan ters laleleri koparmanın cezasının 700 bin TL olduğu hatırlatılırken, vatandaşların bitkiye zarar vermemeleri ve doğal yaşam alanını korumaları istendi.

Bahar aylarında kısa süreli olarak açan ters laleler, bölgenin önemli doğal değerleri arasında yer alıyor.

Gönül Köprüsü Derneği ve üyelerinin katılımıyla gerçekleştirilen programda, öğrenciler tarafından hazırlanan gösteriler sunuldu. Programın ilerleyen bölümünde dernek üyeleri de etkinliklere eşlik ederek çeşitli oyunlar ve aktiviteler düzenledi.

Çocukların doyasıya eğlendiği etkinlikte palyaço gösterisi de yer aldı. Program sonunda dernek üyeleri tarafından öğrencilere çeşitli hediyeler verildi.

Etkinlik, çocukların bayram coşkusunu yaşayarak keyifli vakit geçirmesiyle sona erdi.

Etkinlikler boyunca cami ortamına uyum sağlayan öğrencilerin neşesi ve ilgisi dikkat çekerken, programın temel amacının milli ve manevi değerlerin küçük yaşlardan itibaren benimsetilmesi olduğu vurgulandı.

Yetkililer, bu tür etkinliklerin çocukların sosyal gelişimine katkı sunduğunu ve değerler eğitimi açısından önemli bir rol oynadığını belirterek, ÇEDES projesi kapsamında benzer faaliyetlerin ilerleyen süreçte de devam edeceğini ifade etti.

Köy ve mezralardaki arazilerden elde edilen tonlarca Kursunç pirinci, Türkiye'nin birçok iline gönderilerek köylülerin en önemli geçim kaynağını oluşturuyor. Karbastı Köyü Muhtarı İzzettin Uyanık dededen babadan kalma su değirmeninde tamamen doğal yöntemlerle pirinç tanelerini çeltiklerinde ayırdıklarını söyledi.

Uyanık, “Bu değirmen yüzyıllardan bu yana vardır, devam ediyor. Çünkü yüzyıllardan bu yana bu köyde pirinç ekiliyor. Yamaç mezramızda, Karbastı merkezinde, Ablak mezramızda pirinç ekiliyor. Ekilen pirinç hasat dönemlerinde bu değirmene geliyor. Bu değirmende öğütülüyor. Çünkü diğer yerlerimizde değirmen yok. Pirinç yani bir Karbastı halkı için bir geçim kaynağıdır. Hem kendimiz için ekiyoruz hem fazla olduğu zamanda ilimize, çevre illerimize satıyoruz. Türkiye'nin dört bir yanında bana sipariş geliyor pirinç var mı? diye. Bunun adı bölgede Kursunç pirinci olarak bilinir. Bizim doğal bir pirincimizdir ve yabani katkı yoktur. Onun için Türkiye'nin dört bir yanında bize siparişler geliyor. Doğal pirinç olduğu için. Yani bizim pirincimiz doğal yöntemlerle yetiştirilen bir üründür. Yüzde yüz organiktir. Yani şekeri olan bu pirinci rahatlıkla yiyor” dedi.

Daha önceki yıllarda kuraklık olduğu için hem çeltik ekiminde azalma olduğunu belirten Karbastı Köyü Muhtarı İzzettin Uyanık, bu sene yağmur bol olduğu için çeltik ekiminde artış olacağını sözlerine ekledi.

Edinilen bilgilere göre, İncirli Köyü nüfusuna kayıtlı S. A., köy kırsalında hayvanlarını otlattığı sırada dengesini kaybederek yüksekten düştü.

Olayın ardından yapılan ihbar üzerine ilgili ekipler bölgeye sevk edilirken, A.’ın hayatını kaybettiği belirlendi.

Olayla ilgili Cumhuriyet savcısına bilgi verildiği, incelemenin sürdüğü öğrenildi.